Voor de tijd van het jaar : vervaardiging, organisatie en gebruikscontext van Middelnederlandse devote liedverzamelingen (ca. 1470-1588) / 165

Author: Morrée, Cécile de, 1985-
Document Types:Book
Media Types:Monographie
Publication Date:2017
Series:Middeleeuwse studies en bronnen, 165
Publisher: Verloren (Hilversum)
Subjects:Mittelniederländisch ; Liederhandschrift ; Geistliches Lied ; Devotio moderna ; Jahreslauf ; Geschichte 1470-1588
Language:Dutch
Dutch, Middle (ca.1050-1350)
Notes:Mit englischer und französischer Zusammenfassung
ISBN:9789087046590
Extent:407 SeitenIllustrationen, Diagramme, Faksimiles
Permalink:https://search.fid-benelux.de/Record/ulb-5840284
Collection:ULB Katalog; Original Catalogue
Powered By:ULB Münster
Link(s):http://digitale-objekte.hbz-nrw.de/storage2/2018/04/16/file_13/7620677.pdf
Table of Contents:
  • Inhoudsopgave 1 Lied, spiritualiteit en seizoen in de Lage Landen 11 ï.x Middelnederlandse devote liedverzamelingen 14 1.1.1 Klank en taal 14 1.1.2 Van orale liedtradities naar verzamelingen in handschriften 15 1.2 De moderne devotie en de laatmiddeleeuwse spiritualiteit 18 1.2.1 Spirituele verinnerlij king voor elke christen 18 1.2.2 Gemeenschapsleven in vele vormen 22 1.2.3 Devote cultuur: taal, tekst en muziek 24 1.3 De onderzoekstraditie 28 1.3.1 Standaardwerken en vernieuwingsimpulsen: tekstgenre en contrafactuur 28 1.3.2 Cultuurhistorische benaderingen van de devote liedcultuur: herkomst en liedfuncties 31 1.3.3 De problematiek van het huidige onderzoek 40 1.4 De jaarcyclus nader beschouwd 43 1.4.1 Begripsomschrijvingen van tijd: cyclische en lineaire systemen 43 1.4.2 De verschillende domeinen van tijd: kosmische, sociale en religieuze ritmes 45 1.4.3 Dejaarcyclus 46 1.4.4 Balans 52 1.5 Onderzoeksopzet 53 1.5.1 Corpus 53 1.5.2 Methode 56 1.5.3 De opzet van dit boek 58 2 Een bijzondere tweedeling: structuur en clustering in het handschrift Berlijn 185 61 2.1 Structuur in het handschrift Berlijn 185 64 2.1.1 Codicologische beschrijving 64 2.1.2 Groeiproces 65 2.1.3 Inhoud 68 2.2 Clustering in de verzameling in Berlijn 185 69 2.2.1 Thematische zwaartepunten in de verzameling 70 Kerstcluster 71 Passiecluster 82 Inhoudsopgave Mariacluster yi Heiligenliederen ^ Balans ^ 2.2.2 Kosmische, sociale en religieuze ritmes in de thematische clustering 100 Religieuze en kosmische ritmes: zomer en winter 100 Winterstuk en zomerstuk 101 Somer stuc en Vander hoechtyt 1 °5 Religieuze en sociale ritmes: kerstkring en paaskring 108 2.2.3 Kosmische, sociale en religieuze ritmes in de liederen 110 Kerstmis en midwinter 110 Goede Vrijdag en mei/eest 1 *4 3 Het secundair corpus: structuur en clustering in andere liederen­ handschriften 1 3.1 Berlijn 280 121 3.1.1 Structuur in het handschrift Berlijn 280 121 Codicologische beschrijving 121 Groeiproces 124 Inhoud 126 3.x.2 Clustering in de verzameling in Berlijn 280 127 Thematische zwaartepunten in de verzameling 128 Kerstcluster 13° Passiecluster 131 Mariacluster 132 Heiligencluster 133 Latijns passiecluster x 3 3 Kosmische, soriale en religieuze ritmes in de thematische clustering 136 Temporale en sanctorale 13 6 Kerstkring en paaskring 13 7 De ingevoegdeJragmenten 138 Kosmische, sodale en religieuze ritmes in de liederen 139 Zomer en Vastenavond X39 3.2 Parijs 39 142 3.2.x Structuur in het handschrift Parijs 39 X42 Codicologische beschnjving X43 Groeiproces X44 Inhoud X47 3.2.2 Clustering in de verzameling in Parijs 39 147 Thematische zwaartepunten in de verzameling 147 Kerstclusters X48 Heiligencluster X52 Kosmische, sodale en religieuze ritmes inde thematische clustering X53 Inhoudsopgave Temporale en sanctorale 154 Kosmische, sociale en religieuze ritmes in de liederen 155 3.3 Tirs 156 3.3.1 Structuur in het handschrift Tirs 155 Codicologische beschrijving 156 Groeiproces 158 Inhoud 158 3.3.Z Clustering in de verzameling Tirs 159 Thematische zwaartepunten in de verzameling 159 Kerstcluster 159 Passiecluster 163 Pasenen Pinksteren 164 Het cluster van andere liederen 164 Kosmische, sociale en religieuze ritmes in de thematische clustering 166 Kosmische, sociale en religieuze ritmes in de liederen 168 3.4 Werden 171 3.4.1 Structuur in het handschrift Werden 171 Codicologische beschrijving 171 Groeiproces 172 Inhoud 172 3.4.2 Clustering in de verzameling Werden 173 Thematische zwaartepunten in de verzameling 173 Kosmische, sociale en religieuze ritmes in de thematische clustering 176 Kosmische, sociale en religieuze ritmes in de liederen 178 4 Structuur en clustering: vergelijking en conclusies 181 4.1 Structuur 183 4.1.1 Codicologische structuur en inhoudelijke clustering 183 4.1.2 Groeiverzamelingen 186 4.2 Clustering 189 4.2.1 Kerst en passie: de jaarlijkse hoogtepunten in religieus, kosmisch en sociaal domein 189 4.2.2 Een seizoensgebonden clustering 194 4.2.3 Liederen en de jaarcyclus 198 4.3 Besluit: verzameld naar de tijd van het jaar 200 Inhoudsopgave 5 Convent en stad: de gebruikscontext van devote liedverzamelingen 202 5.1 Een onbekende Vander Nyestat in het Kynderhuss 205 5.1.1 Het Sint-Ceciliaconvent of Kinderhuis te Zwolle 205 5.1.2 Convent in de stad z07 Boekenbezit en lees- en schnj/cultuur 208 Relaties met de stad en de parochie 210 Conventen in een stedelijke omgeving 212 Gelegenheden tot contact met stedelingen 2 *7 5.2 Gebruikscontext van het secundair corpus 220 5.2.1 Anna van Collen, Versus, Tringen van Kleif 220 De herkomst van het handschrift Berlijn 280 220 De moderne devotie in het Rijnland 224 5.2.2 Franciscus onsen vader, bevolen blive u al ons covent 226 Het clahssenconvent of Coudenklooster te Brussel 226 Klooster en omgeving 230 5.2.3 Misse to singen, boike to binden, unde ock to scriven 232 KloosterNiesing o/Marienthal te Munster 232 Kloosterenstad 232 5.2.4 Die dit lijtgen bij sich draegen, lesen of syngen, hoeren lesen of syngen 236 De herkomst van het handschrift Werden 236 Enkelegebruiksaspecten van de liedverzameling 238 5.3 Een cultureel perspectief op devote liedverzamelingen 240 5.3.1 Overeenkomsten en verschillen tussen gemeenschappen 241 5.3.2 Liederen als aurale markeringen van ritme 244 5.3.3 Individu in gemeenschap 247 5.4 Overkoepelende conclusie: de structuur, clustering en gebruikscontext van middelnederlandse devote liedverzamelingen 255 6 Epiloog 273 6.1 Structuur: groeihandschriften, afgeronde verzamelingen en convoluten 274 6.2 Clustering: liederen voor elke tijd van het jaar 279 6.3 Gebruikscontext: aandachtspunten voor toekomstig onderzoek 285 6.3.1 Herkomst 285 6.3.2 Geestelijk en wereldlijk in de Middelnederlandse liedcultuur 288 6.3.3 Gemeenschapsliedcultuur? 291 6.4 Slotbeschouwing: typeringen van liederen, liedverzamelingen en liederenhandschriften 297 6.4.1 Het tekstuele niveau: de thematische indeling van Knuttel (1906) 298 6.4.2 Het contextuele niveau: de drie categorieën van Van der Poel (2011) 300 6.4.3 Het materiële niveau: typen liederenhandschriften 304 Inhoudsopgave Bijlagen 1 Omschrijvingen van gebruikte begrippen 2 Omschrijvingen liederen 3 Codicologische beschrijving Berlijn 185 4 Codicologische beschrijving Berlijn 280 5 Codicologische beschrijving Parijs 39 6 Inhoudsoverzicht Berlijn 185 7 Inhoudsoverzicht Berlijn 280 8 Inhoudsoverzicht Parijs 39 9 Inhoudsoverzicht Tirs 10 Inhoudsoverzicht Werden Literatuur Samenvatting Summary Résumé Lijst van handschriften en drukken Register algemeen 307 311 314 324 338 346 352 356 360 3 66 368 387 391 395 399 403